Η Αξία του Χειροποίητου Σήμερα

I Aksia tou Xeiropoiitou Antikeimenou Simera Orion Gallery

Η Αξία του Χειροποίητου Σήμερα

Ο σύγχρονος τρόπος ζωής πολλές φορές ταυτίζεται με τις αμέτρητες και ευφάνταστες ευκολίες που χρησιμοποιούμε στην καθημερινότητά μας. Η επιστημονική γνώση και οι εφαρμογές της μας λύνουν τα χέρια και αναβαθμίζουν την ποιότητα της διαβίωσής μας. Πραγματικά, είμαστε τυχεροί που ζούμε σε μια τέτοια εποχή. Τί γίνεται, όμως, όταν αυτές οι εφαρμογές έρχονται για να αντικαταστήσουν την ανθρώπινη δημιουργία και τέχνη;

Η αυτοματοποίηση και η μαζική παραγωγή προσφέρουν πληθώρα προϊόντων σε χαμηλό κόστος και, υπό το βάρος μιας σοβαρής οικονομικής κρίσης, μοιάζουν σα μια αξιόλογη λύση. Η ανθρώπινη δημιουργία, ωστόσο, βρίσκεται μέσα μας και αποτελεί αιτία θαυμασμού του πολιτισμού μας. Με τον ίδιο θαυμασμό, λοιπόν, πρέπει να βλέπουμε το χειροποίητο προϊόν και τον δημιουργό του, έργο που καθρεφτίζει τον πολιτισμό μας. Οι λόγοι είναι απλοί και ιδιαιτέρως σημαντικοί.

Το χειροποίητο έργο είναι μοναδικό και αυθεντικό. Ο ανθρώπινος νους, αν και μοιάζει, δε λειτουργεί όπως ένας υπολογιστής, δηλαδή δεν έχει την απόλυτη ακρίβεια σκέψης που θα οδηγούσε σε ένα απόλυτο αντίγραφο μιας κατασκευής. Κάτι τέτοιο είναι λογικό, ειδικότερα αν σκεφτούμε πόσες σκέψεις και συναισθήματα διαπερνούν αφιλτράριστα το λογισμό μας. Η «αδυναμία» αυτή καθιστά κάθε αντικείμενο ξεχωριστό και αναντικατάστατο και δημιουργεί μια ιδιαίτερη σχέση μεταξύ ανθρώπου-αντικειμένου.

Μια τέτοια «αδυναμία», φυσικά, μετατρέπει το χειροποίητο σε έργο τέχνης. Η καλλιτεχνική έκφραση του χειροτέχνη πηγάζει από τον εσωτερικό του κόσμο και την ίδια του τη ζωή. Από τη διαμόρφωση μιας ιδέας μέχρι την υλοποίησή της, ο δημιουργός φέρνει στην επιφάνεια τις σκέψεις και τους προβληματισμούς του, την ευτυχία του και τη δυστυχία του. Έτσι, ακόμα και ένα χρηστικό αντικείμενο, όπως ένα φανάρι, προσφέρει στον παρατηρητή ένα κομμάτι της ψυχής του δημιουργού του.

Κι αν όλα αυτά δεν ήταν ήδη αξιοσημείωτα, έρχεται να προστεθεί και ο κόπος του κατασκευαστή για να προσφέρει. Ώρες ατελείωτες με ένα μολύβι, τραβώντας και σβήνοντας γραμμές. Αμέτρητα υλικά, χρώματα και πινέλα, λάθη που έγιναν σωστά. Ιδέες που δε λειτούργησαν, ιδέες που έφτασαν μέχρι το τέλος. Ο χειροτέχνης χρησιμοποιεί το χρόνο του για να εκφραστεί αλλά και για να προσφέρει. Μέσα από τη δουλειά του τα αντικείμενα λάμπουν με μια άλλη αξία, καθώς ο μόχθος από μόνος του αρκεί για να συγκινήσει εκείνους που τον βλέπουν.

Το σημαντικότερο, δε, είναι το ότι ο καθένας μπορεί να δημιουργήσει. Αυτά που ορίζουν έναν χειροτέχνη είναι η φαντασία και η τεχνική του, ιδιότητες που μπορούμε να αναπτύξουμε όλοι. Με τον κατάλληλο τρόπο, ο καθένας μπορεί να κατασκευάσει κάτι ξεχωριστό για να κοσμήσει το σπίτι του ή για να το δωρίσει σε κάποιον που αγαπάει. Εκεί, το αντικείμενο γίνεται προσωπικό, δένει το δημιουργό μαζί του και αποτυπώνει πάνω του τις σημαντικότερες αναμνήσεις.

Είναι ξεκάθαρο, λοιπόν, ότι η ανθρώπινη δημιουργία είναι πραγματικά αξιοθαύμαστη. Σήμερα, περισσότερο από ποτέ, είναι αναγκαίο να λάμψει η αξία αυτή, γιατί το χειροποίητο αντικείμενο φέρει πάνω του τα σημάδια και τον κόπο του δημιουργού του, είναι πραγματικά έργα τέχνης και, ως έργα τέχνης, στολίζουν ένα χώρο όπως κανένα άλλο αντικείμενο.